Je luistert naar IA in 15 minuten, een podcast van Progressus. Wij maken industriële automatisering begrijpelijk praktisch en interessant. Elke aflevering een kwartier vol techniek en dit zonder ruis. Vandaag hebben we het over, en hebben sommigen wel eens problemen mee, op tijd komen. Start de machine, we gaan beginnen.
Zo Hendrik, wat is het lang geleden. Weet jij nog waar de laatste podcast over ging?
Hendrik: Ja, die heb jij met Nick gedaan en die ging over energiemanagement.
Ja, klopt inderdaad. Dat was een mooie podcast, daar hebben we het jaar mee afgesloten. Maar ik zat te denken, bij energiemanagement rollen er rapportages uit. Nick heeft daar een heel mooi verhaal over gedaan, dus ga vooral die podcast nog terugluisteren.
NTP-server
Maar er komt data binnen en data moet op een bepaalde tijd binnenkomen. Dus ik wil het vandaag met jou hebben over tijd, op tijd komen, altijd op tijd zijn. Binnen onze wereld hebben we daar een NTP-server voor. Dat is een klein minuscuul programmaatje, maar heel belangrijk. Wat is volgens jou een NTP-server?
Hendrik: Dat is een tijdserver. Ik ben heel blij dat we eindelijk dit onderwerp aankaarten, want ik vind het echt een onderbelicht onderwerp in de industrie.
Op heel veel plekken maak ik mee dat twee systemen naast elkaar niet dezelfde tijd hebben. Ik denk dat je gelijk hebt. In het energiemanagement is het ook heel belangrijk. Want als jij over vijf minuten een bepaalde vermogensopname meet, dan wil je eigenlijk wel weten welke vijf minuten dat zijn geweest. En dat dat een beetje varieert zal daar misschien wat minder belangrijk zijn, maar toch… Het is een goede basis, de tijd.
En waar halen we die tijd dan vandaan?
Hendrik: Er zijn verschillende manieren. Onze laptops en onze telefoons die synchroniseren zelf natuurlijk altijd. Die lopen eigenlijk altijd op tijd. En dat doen ze met een NTP-server van Windows of een lokale server, als je dat leuk vindt. Maar veel systemen in de industrie, servers in de industrie, hebben helemaal geen verbinding met het internet. En dus zou je daar een NTP-server moeten regelen, zou ik bijna zeggen, moeten hosten als je wil. En daar zijn inderdaad ook verschillende manieren voor.
Oké en kun je in zo’n manier, je hebt geen internet in de fabriek, hoe kun je dan aan jouw centrale tijd komen?
Hendrik: Meestal heb je geen internet. Je zou kunnen zeggen, we zetten een server neer die als NTP-server gaat dienen. Die moet dus verbinding kunnen maken met NTP-servers op het internet, meerdere het liefst. Maar die heeft inderdaad wel internet nodig.
Wat ook wel wordt gedaan, is dat je daar een speciale hardware voor neer gaat zetten die door middel van een antenne, een GPS-antenne of een DCF-antenne, de tijd ontvangt of een tijdtik. En die dan zelf weer als NTP-server gaat fungeren.
Een GPS-signaal, de meeste mensen met een sport-app ‘tracken’ waar ze wandelen, rennen fietsen, noem maar op, die weten wat gps is. Je noemde net dcf. Wat houdt dat in?
Hendrik: Dat is iets, volgens mij is dat een speciale signaal wat in Duitsland uitgezonden wordt en wat we dus in West-Europa kunnen ontvangen. En dat wordt wel gebruikt voor tijdsorganisatie, in dit deel van de wereld dan.
Elk apparaat dezelfde tijd
Oké en als jij de fabriek… Ja, dan sla ik hem heel plat. Je richt de fabriek in en je zegt op een dag, jongens we zetten alles gelijk. Elke computer, elk apparaat wat maar besef van tijd heeft, zetten we op een tijdstip. Dan is het toch klaar?
Hendrik: Ja, misschien wel. Dan heb je natuurlijk heel veel mensen nodig die dan… Met elkaar verbonden zijn en tegelijkertijd op de knop drukken. Maar je zal toch zien na een jaar, of misschien eerder al, dat die tijden gaan afwijken van elkaar. Omdat de interne klokken in de systemen niet allemaal hetzelfde lopen. Het zijn immers geen atoomklokken die in onze servers, PC’s, telefoons en PLC’s zitten.
En daarmee krijgen we eigenlijk altijd na verloop van tijd een verschil in tijd op welke machine dan ook?
Hendrik: Ja, meestal wel. En dat kan van een paar seconden tot enkele minuten, zo’n tientallen minuten, dat wordt steeds gekker natuurlijk.
Tijdzones
En dan heb je ook nog de tijdzones. Zie je dat ook vaak in het werkveld terugkomen. Is dat lastig een tijdzone?
Hendrik: Dat kan wel lastig zijn, zeker met de oudere PLC’s. Die hebben niet standaard een tijdzone die je in kunt stellen. Dus ja, het kan zijn dat die er een uur naast zitten. De UTC of hoe noemen we dat tegenwoordig? Vroeger nog GMT, Greenwich Main Time. Die klopt natuurlijk wel, die is wel gelijk. Maar het is wel handig, en daar komen we sowieso denk ik op het punt van waarom is die tijdsynchronisatie nog ook belangrijk. Dat is natuurlijk als jij bijvoorbeeld een RCA moet doen, een ‘root cause analysis’. Dan is het wel fijn dat alle systemen dezelfde tijd hebben.
Root cause analysis
Bij energiemanagement zie je dan ook vaak de rapportages met kwartierdata terugkomen. En als je daar een minuut afwijkt dan is bepaalde… Nou, kilowattuur data is misschien wel van minuut 16 en hoort het nog bij minuut 15. En dan heb je ineens een verschil van een aantal kilowatt. Terwijl dat jouw meetbedrijf bijvoorbeeld aangeeft: je hebt op dat moment zoveel verbruikt. En jouw data zegt: ‘nee hoor’.
Hendrik: Ja, dat is het. Als je met meerdere systemen te maken hebt, en dat is eigenlijk al snel, dan is het handig dat ze allemaal dezelfde tijd hebben. Maar goed, dan ga je er ook vanuit dat je meetbedrijf natuurlijk de juiste tijd hanteert. En ik denk dat je daar ook vanuit moet gaan.
Maar bij een RCA heb je bijvoorbeeld data nodig uit de PLC. Als de PLC bijvoorbeeld een station heeft verloren. Daarnaast heb je misschien data nodig uit je alarmomgeving. Wanneer is een alarm opgetreden? Is dat hetzelfde tijdstip geweest? Daarnaast heb je historische data, dus waar je ook naar wilt kijken. En als dat allemaal op een andere tijd gebeurt, als daar een paar minuten of zelfs seconden tussen zitten, kun je er dan nog vanuit gaan dat het bij elkaar hoort?
Heb je dat dan ook in je achterhoofd als je zo’n RCA doet?
Hendrik: Ja, ik houd er wel rekening mee. Ik denk dat de meeste mensen er geen rekening mee houden, omdat ze ervan uitgaan dat de tijden overal hetzelfde zijn.
Frequentieregelaars
Misschien een aanname. Je bent op zoek naar een flow van een pomp, en die zie je op dat tijdstip op nul staan, maar een uur eerder stond die ineens 200 kuub te meten. Dan heb je dat in je achterhoofd. Hoe pak je dat aan? Of ga je dan eerst naar de PLC toe en kijken of de tijden gelijklopen?
Hendrik: Dat zou je kunnen doen, maar eigenlijk wil je dat niet. Dat is wat we hier proberen te promoten. Je wilt niet kijken of jouw tijd in de PLC en de tijd op je historian server gelijklopen. Daar wil je eigenlijk gewoon vanuit kunnen gaan.
Om nog even wat te noemen, een grotere uitdaging zijn tegenwoordig frequentieregelaars. Wij werken veel met Danfoss. Of onze klanten hebben veel Danfoss. Maar daar is nog wel een uitdaging, want die hebben niet echt een tijd. Die hebben een tijd vanaf het moment dat ze zijn aangezet, volgens mij, en dat moet je dan terugrekenen. Dat is zo’n voorbeeld waarvan je denkt, dat kan in 2026 eigenlijk niet meer. Dat is niet te doen.
Samenvattend zijn wij allemaal in ons dagelijks leven, maar ook in ons werk, nog steeds afhankelijk van tijd. Zonder tijd, en zonder tijdsynchronisatie, die is nog belangrijker, gaat het allemaal niet werken.
Hendrik: Het wordt lastiger. Maar wat zou jij adviseren, Kor?
Zulu-tijd
De kleintjes niet onderschatten. Een NTP-server is een klein iets, maar neem dat sowieso altijd mee. De projecten waar ik mij mee bezig houd, datalogging, veel energie datalogging, daar zeg ik tegenwoordig: Zulu-tijd. Dat is ook UTC. Maar dat is mijn basis. Alles Zulu. En van daaruit, als je dan rapportage wilt draaien of naar andere schermen wilt brengen, ga je de tijdzone toepassen. Maar ik ga geen tijdzone toepassen in het loggen van de data.
Hendrik: Precies. Gebruik gewoon Zulu-tijd, zoals jij die noemt. Dat is een goed uitgangspunt. Maar daarin is het natuurlijk nog steeds van belang welk type NTP-server je wilt gebruiken of wat de klant wil gebruiken. IT’ers, ICT’ers die hebben vaak de neiging om dat via de server te doen.
Dat kan tegenwoordig natuurlijk prima, maar dan moet het internet er wel zijn of beschikbaar zijn. En dan moet het natuurlijk ook nog binnen de verschillende netwerklagen worden verspreid. Die uitdaging heb je ook met een on-premises NTP-server, of hoe je het maar wilt noemen.
Ja, die keuze moet je dan maken. Ga je één NTP-server doen of zet je er meerdere neer per netwerk of per machine? Ja, hoe cruciaal is tijd voor jou? En wij zien vaak in ons dagelijks werk dat tijd cruciaal is.
Hendrik: Ja, of tijdstip.
Heb je verder nog iets toe te voegen, Hendrik?
Hendrik: Nee nogmaals, ik ben blij dat we dit weer even op de kaart zetten. Het wordt toch nog wel veel genegeerd, merk ik.
De volgende keer…
NTP speelde altijd een rol, ook bij het energiemanagement, waar we het de vorige keer met Nick over hebben gehad. Maar ik denk voor onze volgende podcast, en dit wordt een cliffhanger… Dan gaan we het nog meer over energie hebben. We trekken onze eigen ‘Pro Energy server’ erbij.
Hendrik: Dat lijkt me een goed plan.
Bedankt voor het luisteren naar IEA in 15 minuten. Een podcast van Progressus. Volg ons op jouw favoriete podcast app. We zijn te vinden op Spotify, Apple Podcasts en YouTube. Vond je het interessant? Deel de aflevering of laat een reactie achter op LinkedIn. Tot de volgende keer!
